Poziv za medije – pres konferencija

Za pres konferenciju, svim medijima upućen poziv sledeće sadržine:

Pozivamo sve medije na pres konferenciju gdje ćemo predstaviti projekat finansiran sredstvima EU “RADEĆI ZAJEDNO ZA INKLUZIVNU EVROPSKU BUDUĆNOST”, koja će se održati u Žabljaku, 20.10.2015. sa početkom u 10 sati u prostorijama škole JU SMŠ “17.septembar”.

Cilj ove konferencije je predstavljanje projekta i planiranih aktivnosti.

Svrha projekta je poboljšanje kvaliteta prekograničnih ljudskih veza kod mladih na ovom području.

Učesnicima će se obratiti Menadžer projekta gdin Živorad Bojović.

                                    Dnevni red

10:00 – 10:15 Prijem učesnika
10:15 – 10:30 Obraćanje Projekt menadžera
10:30 – 11:00 Prezentacija projekta
11:00 – 11:30 Pitanja i odgovori
11:30 – 12:30       Ručak i osvježenje

 

***

“RADEĆI ZAJEDNO ZA INKLUZIVNU EVROPSKU BUDUĆNOST” je projekat koji finansira Evropska unija kroz IPA fondove u okviru programa prekogranične saradnje Bosna i Hercegovina – Crna Gora u iznosu od 182.055,52 €. Projekat implementiraju JU Srednjoškolski centar Foča i JU Srednja mješovita škola “17. septembar” Žabljak.

Za više infromacija, molimo kontaktirajte:

Živorad Bojović, Projekt menadžer

ao1 - Copy ao2 - Copy

Na pres konferenciji je dato sledeće saopštenje za javnost:

Projekat “Radeći zajedno za inkluzivnu evropsku budućnost” realizuju SŠC Foča i SMŠ „17.septembar“ Žabljak. Projekat finansira EU putem Instrumenta za pred-pristupnu pomoć u okviru prekograničnog Programa Bosna i Hercegovina – Crna Gora u iznosu od 182,055.52€ (93,749.14€ za BiH i 88,306.38 za CG)

Ovaj projekat je logički nastavak prethodnog projekta “Zajedno stazama prošlosti ka evropskoj budućnosti!” u namjeri da se poboljša trajno znanje, razmijene iskustva i vještine na poljima nauke, ekologije i zdravog načina života.

Sveukupni cilj projekta je poboljšanje kvaliteta prekograničnih ljudskih veza kod mladih. Ovaj cilj će biti postignut kroz organizaciju kulturnih, obrazovnih i sportskih događaja, organizaciju prekograničnih posjeta, radionica o inkluziji i promotivnim aktivnostima tokom kojih će mladi ljudi steći (ostvariti) nove kontakte kroz učenje i zabavu.

Specifični cilj je jačanje saradnje kroz obrazovno, kulturne i sportske aktivnosti. Ove aktivnosti će pružiti studentima šansu da pričaju jedni sa drugima i razmijene svoje ideje i iskustva i steknu nova znanja i vještine. Razvijajući svoje sportske vještine, razmjenjujući znanja biće stvorena i pozitivna promjena kod mladih ljudi da poštuju sebe, svoje vršnjake i svoju okolinu.

Tokom implementacije projekta planirane su sledeće aktivnosti: dvije pozorišne predstave, Likovna kolonija, Škola fotografije, dva Festivala sporta i nauke, jedna posjeta muzeju, dvije posjete DEU, šest prekograničnih posjeta lokacijama prirodnog bogastva, dvije radionice o inkluziji i dvije izložbe učeničkih slika i fotografija.

Djeca sa posebnim potrebama će učestvovati u projektnim aktivnostima. Zajedničke aktivnosti učenika će omogućiti sklapanje novih prijateljstava, razvoj tolerancije i razumjevanje različitosti. Učešće učenika u projektu i javna prezentacija rezultata projekta će uticati na motivaciju drugih učenika i šire populacije da rade u sličnim projektima i povećaće svijest o važnosti prekogranične saradnje i zajedničkim prirodnim i kulturnim resursima kod lokalne populacije.

Projekat je počeo u julu 2015 i trajaće 12 mjeseci.

Korisni linkovi:

http://www.vijesti.me/eu-vijesti/daci-i-profesori-iz-foce-i-zabljaka-rade-na-projektu-prekogranicne-saradnje-856670

http://www.dan.co.me/?nivo=3&rubrika=Regioni&clanak=515406&datum=2015-10-21&naslov=Zajedno%20za%20evropsku%20budu%E6nost

Tura 2 – Žabljak

U sklopu aktivnosti “Tour natural heritage sites and collecting materials” na Žabljaku, u periodu od 16.10. do 19.10. 2015., učesnici projekta su obišli planirane lokalitete prirodne baštine na području Mlinskog potoka. Ovo područje, površine 10 ha, je zona prašume smrče i jele i pored Prašume “Crna Poda” uživa najstrožu zaštitu. Stabla su na području mlinskog potoka starosti preko 300 godina.

Prilikom obilaska terena učenici su imali priliku da saznaju nešto više o zonama zaštite u parku, flori i fauni karakterističnoj za ovo područje, a takođe su imali priliku i da čuju brojne legende o ovom kraju.

U Nacionalnom Parku Durmitor izdvojeno je 7 zona sa posebnim režimom zaštite prirode a to su : Zona prašume crnog bora- Crna Poda, zona prašume jele i smrče u slivu Mlinskog potoka, zatim slijede zone –Crno jezero sa šumom u neposrednoj okolini; sliv Škrčkih jezera i uža kanjonska dolina Sušice; Barno jezero sa najužom okolinom; uža kanjonska dolina Tare i najuža okolina Zabojskog jezera.

IMG_3532 IMG_3535

                                   Restoran “Duga” – mjesto okupljanja i dogovaranja

IMG_3553 IMG_3556 IMG_3560 IMG_3589

                                        Tura oko Crnog jezera i put ka Zminjem jezeru

Učenici su posjetili donji dio sliva Mlinskog potoka i Crno jezero -najveće ledničko jezero u Crnoj Gori. Po svom izgledu i panoramom koja se pruža pri samom dolasku do obale opravdano mu daje atribut najpoznatijeg jezera u cijelom parku. Tome doprinosi, pored izuzetne ljepote jezerskog basena i blistave jezerske površine, prostran šumski pojas oko njega i, naročito, gorostasni vrh Međed fantastičnog oblika i boja. Jezero je dobilo ime po svojoj boji, koja varira od tirkizne do crne. Specifičnosti koje obilježavaju jezero su mnogobrojne, ali neke od njih su prirodna pojava. Čeline, prilikom kojih stijene pucaju pod pritiskom vode i nastaje vodopad, visine nekih 25m, obično se javljaju u proljeće, a dužina trajanja zavisi od sniježnog pokrivača protekle zime, druga specifičnost je pojava bifurkacije, pošto je jezero sastavljeno tako reći iz dva jezera, voda otiče u dva suprotna pravca, u rijeku Taru i u rijeku Pivu.

Najkarakterističniji predstavnici faune na ovom području su ptice i to veliki tetrijeb, lještarka, djetlić, sjenica i neke zebe. Na jezeru i u neposrednoj okolini ima nekoliko ornitoloških zanimljivosti. To je gniježđenje nekoliko parova divljih pataka. U vodama ovoga kraja žive pastrmka, potočarka, mladica i jezerska zlatovčica.

Do sada je, na području NP, utvrđeno 300 vrsta gljiva što je polovina od ukupnog broja, do sada, nađenih na teritoriji Crne Gore. U Parku je konstatovano prisustvo velikog broja vrsta koje se nalaze na Crvenim listama Evrope, i koje imaju status vrsta od međunarodnog značaja. U okolini Crnog jezera je klasično nalazište vrste Gyromitra macknightii Harmaja.

Duž Mlinskog potoka nekada je postojao veliki broj mlinova po kojima je i dobio naziv,nažalost,danas je samo jedan od njih u funkciji.

IMG_3607 IMG_3651

IMG_3674 IMG_3712

IMG_3722 IMG_3728

                                              Na putu pored Mlinskog potoka

Na samom izvorištu vrela Mlinski potok, smješteno je Zminje jezero. Skriveno u dubini šume, ledene tišine, kao da je namijenjeno da podsjeća na usamljenost i razmišljanje o njoj. Malo po dimenzijama, usađeno u tijesni ovalni pojas smrča, najvjerodostojnije dočarava Gorsko oko, koje između četinarskih trepavica gleda na Crvenu gredu i obližnje vrhove. Nadmorska visina ovoga jezera iznosi 1520 m, a najveća dubina 7.7 metara. Danas, sami pogled na jezero, i prelivanje boje njegove vode, posmatraču daje očigledan razlog zbog čega je to ime i dato jezeru, jer grane drveća koje se oslikavaju na vodi podsjećaju na zmije.

Ono po čemu je Zminje jezero najkarakterističnije je ipak žuti lokvanj, koji pluta po površini jezera i doprinosi njegovoj izuzetnoj ljepoti. Ali to je samo jedna od rijetkih,zaštićenih vrsta sa ovog područja. Osim lokvanja u jezeru se mogu vidjeti rariteti kao što je PLANINSKI MRMOLJAK ili TRITON, vodozemci, koji predstavljaju postglacijalni relikt, i koji su pod zaštitom, kao i daždevnjak za kojeg se vezuju brojne legende.

Duž sliva Mlinskog potoka učenici su imali priliku da vide staništa brojnih biljnih endemskih i zaštićenih vrsta poput: plave lincure, crnog omana, borike, ljubičice, male mješinke, prolećne oštrike,malog ježinca, gorke djeteline,orhideje i dr.

Pošto u ovom području preovladavaju četinarske šume- ono što je za njih karakteristično je veliki broj gljiva, lišajeva i mahovina. U slivu Mlinskog potoka nalazi se 10 vrsta mahovina koje se u čitavoj Crnoj Gori mogu naći samo na ovom lokalitetu. Najpoznatije među njima su mahovine iz roda Sphagnum.

U ovoj Turi učestvovalo je 30 učenika (15 iz Foče i 15 iz Žabljaka), zajedno sa svojim profesorima. Napravljeno je dosta fotografija i video zapisa, koji su kasnije zajednički obrađivani u prostorijama škole.

IMG_3746 IMG_3763

U sklopu ove ture bilo je planirano da učenici posjete Delegaciju Evropske Unije u Podgorici. Kako je taj događaj odložen za maj mjesec,trećeg dana boravka učenici su prisustvovali predavanju na temu “ Endemi na području NP Durmitor-lokalitet Mlinski potok” koje je održano u prostorijama škole JU SMŠ “17.septembar”.

Veliki broj učenika, sa obje strane granice, izrazio je želju za nastavkom druženja i učešćem u budućim projektima.

MN

Tura 2 – Foča

Tour 2 Foča

       U periodu od 08.10. do 11.10. 2015. godine, učesnici projekta su obavili drugi obilazak lokacija staništa prirodnih bogatstava na području Foče. Prateća aktivnost bila je kviz takmičenje u kojoj je uživalo oko dvije stotine učenika.

        Učesnici ove aktivnosti, prvog dana su imali kviz u znanju koji je bio više revijalnog karaktera, a manje takmičarskog, tako da su formirane mješovite ekipe od učenika iz Foče i učenika iz Žabljaka. Sledećeg dana bio je obilazak prirodnih staništa i tom prilikom učesnici su obišli destinacije u bližoj okolini Foče: Prevrać, Zabrana, Dragočava i Miljevina na kojima su mogli vidjeti biljne i životinjske vrste karakteristične za ovo područje. Budući da učesnici ove aktivnosti nisu ranije imali priliku da vide pješčane piramide, iskoristili smo posjetu Miljevini da još jednom pogledamo ovo čudo prirode i uživamo u ovoj neobičnoj ljepoti.

        Učestvovalo je po 15 učenika iz Foče i Žabljaka sa profesorima.

KVIZ

Kviz je organizov an multimedijalno, ekipe su odgovarale na pitanja preko laptopa koji su kupljeni sredstvima EU u okviru projekta, dok je publika mogla da prati pitanja i odgovore na platnima preko projektora. Učenici koji su vodili kviz, šaljivim komentarima su napravili opuštenu atmosferu tako da je od samog početka bilo jasno da je pored učenja, zabava i dobro druženje najvažniji cilj ove aktivnosti. Nazivi ekipa bili su Bor, Tisa, Soko i Vidra što oslikava biljni i životinjski svijet ovog područja. Ekipe su se nadmetale u poznavanju Evropske unije, istorije, geografije, umjetnosti, prirode i sporta a svi učesnici su, bez obzira na uspjeh, dobili skromne nagrade kao uspomenu na ovaj događaj.

K1 K2

OBILAZAK

        U bližoj okolini grada (Foča) nalazi se nekoliko izletišta u čijim ljepotama Fočaci redovno uživaju. U ljetnim mjesecima, pored čistog vazduha i malo svježine mogu se vidjeti i rijetke biljne vrste od kojih su neke i zaštićene. Nije bilo vremena da se obiđu sve lokacije, ali su učenici uživali u ljepotama Planinarskog doma u Zabrani, Lovačkog doma na Dubu u Prevraću, Brionima u Dragočavi, ljepotama Pješčanih piramida u šumi nedaleko od Miljevine i osjetili su svježinu pećine Ledenjača.

        Učesnici su u Lovačkom domu vidjeli lovačke trofeje i na taj način izbliza upoznali dio životinjskog svijeta ovog područja a najzanimljiviji je bio susret sa divljim veprom koji služi za obuku lovačkih kerova.

        Vodič je učenike ukratko upoznao i sa raznovrsnim ljekovitim biljem koje raste na ovom području. Interesantan je podatak da u samom školskom dvorištu raste veliko drvo tise, koja pripada zakonom zaštićenim vrstama. Tisovo drvo je tvrdo, čvrsto i elastično. Teško se cijepa, ali se površina veoma dobro obrađuje. Najčešće se koristi u umjetničkom stolarstvu i za rezbarske radove, za stubove, izradu drvenih sudova i pribora za jelo. Nekada se njeno drvo upotrebljavalo u brodogradnji i za izradu slavina na buradima. Narodno vjerovanje kaže da tisa štiti od zlih duhova, pa je u krajevima gdje je rasla, narod njeno drvo ušivao u odjeću ili nosio okačenu o vrat u obliku krstića. Od tisinog drveta pravili su se upotrebni (kašike i štapovi), i ukrasni (ogrlice) predmeti. Magična moć tise objašnjavala se sa njenom dugovječnošću. Raste sporo i predstavlja dugovječnu vrstu, može da doživi 2000 – 4000 godina. Smatra se da su masovna sječa i upotreba tise, kao i narodna vjerovanja u njenu zaštitničku moć, gotovo doprinijeli njenom istrebljenju. Tisa je danas zakonom zaštićena vrsta.

       Na području Miljevine, pored biljnih vrsta koje smo mogli vidjeti, učenici su uživali i u izuzetnim prirodnim ljepotama na dvije lokacije: Pješčane (zemljane) piramide i pećina Ledenjača.

K3 K4

Pješčane piramide kod Foče

U selu Dančići u mjestu Pirni Do, nedaleko od Foče nalaze se Pješčane piramide koje predstavljaju jedinstven prirodni fenomen u regiji.

         Erozijom tla, dugim nizom godina nastajale su kao posljedica agresivne sprege mrazeva, ljetnih vrućina, kiše i jakih vjetrova. Nazvane pješčane piramide, iako nemaju piramidalan oblik, izbrazdani pješčani stubovi se uzdižu iz svojih širokih temelja i sužavaju prema vrhu te predstavljaju izvanrednu geomorfološku rijetkost na ovim prostorima.

          Izgrađene od pjeskovite gline sa kojih je postepeno odnošen sitni materijal, a ostali su pojedini vrhovi izgrađeni od čvršćih blokova stijena. Upravo ti čvršći dijelovi su sačuvali sitniji materijal koji se nalazi ispod njih i stvorili ove rijetke oblike

          Nije izvjesno koliko su stare, a prema tvrdnjama putopisca i geografa Dragutina Deroka njihova starost je najmanje 200 godina. Proces erozije traje i danas, tako da one ne nestaju, već rastu.

          Izgledom fočanske zemljane piramide neodoljivo podsećaju na Đavolju varoš kod Kuršumlije, tim prije što stručnjaci kažu da je u pitanju ista vrsta erozije na sličnom zemljanom tlu. Mnogi putopisci smatraju da su ljepše od piramida u Koloradu

          Zanimljiva je informacija da je Austrougarska promijenila trasu puta da bi ih sačuvala a čini se da su zemljane piramide sredinom prošloga vijeka bile čuvenije, jer su se na ovom lokalitetu snimali dijelovi filmova „Kapetan Leši” i „Vinetu”.

K5 K8

Pećina Ledenjača

        Pećina se nalazi u okolini Miljevine, a od Foče je udaljena 13 kilometara. Predstavalja stari ponor rječice Potok, koji ponire 40 m istočno od ulaza u pećinu. Tokom geološke istorije riječno korito se spustilo i ostavilo Ledenjaču van aktivne hidrološke funkcije.

       Speleomorfološki pećina Ledenjača se sastoji od glavnog kanala dugog oko 200 metara i nekoliko manjih, sporednih kanala ukupne dužine 95 metara. Ulaz u pećinu je pregradjen kamenim zidom visokim do polovine otvora zbog vjerovanja lokalnog stanovništva da nezdrav vjetar duva iz pećine i donosi slanu i inje, koji u lošim godinama uzrokuje sušenje voća i šume.

         Osnovna vrijednost pećine Ledenjača je u ugraviranim crtežima koji najvjerovatnije potiču iz Bronzanog doba, a interesantna je i po tome što predstavlja prostor u kome su boravili praistorijski ljudi koji su ostavili grupe urezanih crteža, koji se nalaze sa obje strane pećinskog ulaza. Crteži su smješteni na sjevernoj i južnoj strani ulaza i skoncentrisani su na tri panoa nazvani A, B i C. Na crtežima se mogu vidjeti ljudski likovi na kojim se vide osnovne crte lica, oči i usta. Takođe, mogu se vidjeti neke vrste pokrivača kojim su bili pokriveni što ukazuje na hladnije vrijeme kada su bili crtani. Otkriveni su za vrijeme sistematskih, arheoloških i etnoloških istraživanja gornjeg podrinja u drugoj polovini sedamdesetih godina prošlog vijeka, a rađeni na dva načina: graviranjem urezanih linija i punktiranjem grupa sitnih tačkica. Postoje različita tumačenja crteža, od onih da su u pitanju falusi, vrste primitivnih alatki ili krajnje pojednostavljeni ljudi. Crteži su jedinstveni na teritoriju Bosne i Hercegovine i jedna je od dvije pećine ispred čijih ulaza postoje praistorijski crteži. Tokom zimskog godišnjeg doba pećinu krase ledeni stalaktiti, stalagmiti, pećinske zavjese, stubovi i salivi.

        Pećina je dobila ime Ledenjača jer se u ljetnim mjesecima sa ulaznog stropa formiraju ledenice usljed procjeđivanja prokapnih voda i miješanja hladnog vazduha iz pećine sa spoljašnjim, toplim vazduhom.

K7 K6

MN

SOLIDARNOST – KOJA JE TVOJA PRIČA ?

Kick-Off Meeting

Solidarity Whats your story?”

U periodu od 05. do 08. oktobra 2015. godine naša škola prisustvovala je konferenciji organizovanoj od strane ACES-a (Academy of Central European Schools) kao dio projekta …. koji će biti realizovan u toku 2015/2016, a čiji su glavni ciljevi upoznavanje solidarnosti, razumijevanje tuđih problema, širenje solidarnosti ali ne i materijalne, kao i povezivanje što većeg broja škola. Profesor naše škole Periša Anđelić, kao koordinator, sa učenicom Motika – Raonić Dajanom predstavio je dio projekta, i zajedno sa svojim timom koji čine Tehnička škola “Zmaj” iz Zemuna ( koordinator Tatjana Todorović i učenica Milica Ostojić ) i Tehniški Šolski Centar Maribor ( koordinator Julija Fras i učenik Žan Strajnšak) aktivno su učestvovali u brojnim radionicama tokom ova 4 dana.
Na samom početku upoznali su se sa članovima i upravom same organizacije, kao i učesnicima iz 15 država Evrope. Ukratko su se, kroz predstavu praćenu video zapisom, upoznali i sa ljepotama i znamenitostima Sarajeva. Zatim u ragovoru sa svojim timom iznijeli ideje o predstojećim koracima. Takođe organizovana su i nadmetanja, kao što je crtanje, vajanje, ili pravljenje papirnih aviona, gdje se naš tim pokazao kao najkreativniji napravivši najljepši avion čiji je let prevazišao ostale. Simbolična nagrada bio je rahat lokum koji su u duhu solidarnosti podijelili sa ostalim učesnicima.

Jedan od zadataka bio je napraviti fotografiju sa starijom osobom, djetetom i životinjom , gdje se ponovo istakla kreativnost ovog tima.
Razgovarali su o pitanjima, odnosno problemima koja prate naše društvo i pokušali da naprave planove rešavanja tih problema kroz radionice koje je vodila Emina Bužinkić, kao i njen inspirativni govor o samoj solidarnosti.
Ova konferencija je održana u hotelu Holywood pa se moglo uživati u tradicionalnim jelima bosanske kuhinje. Organizovana je i zabava jer kako sami organitzatori kažu “
Share, care and don’t forget to party!” ( Dijeli, brini ali ne zaboravi da se zabavljaš).

Čitavu konferenciju propratilo je oko kamere, ali i talentovana ruka Aline Rollin koja je ovo pretočila u ilustrovanu priču.
Sve je završeno kratkim obilaskom starog dijela grada-Baščaršijom i nekih od znamenitih građevina orijentalnog stila.

Članovi naše škole vratili su se sa novim iskustvima i znanjem ne samo o solidarnosti već i o marketingu, kampanjama, spremni da to podjele u svojoj školi ali i u toku posjeta drugim školama kako je planirano ovim projektom.

2  3

4  5

PA

Maturanti na ekskurziji

U subotu 10.10.2015 god. u 17 časova maturanti škole su pošli na sedmodnevnu ekskurziju po Sjevernoj Italiji. Sa 35 maturanata su pošli profesori Jelena Obradović i Milan Mirković. Maršruta ekskurzije: Žabljak – Ravena – San Marino – Rimini – Firenca – Rimini – Verona – Lido di Jezolo – Venecija – Lido di Jezolo – Trst – Žabljak.

Prvenstvo škole u šahu

U subotu 10.10.2015 god., u školi, realizovano je otvoreno prvenstvo škole u šahu u muškoj i ženskoj konkurenciji. Na turnir se prijavilo 10 učenika i 8 učenica. Uz pomoć šahovskog kluba Mladost iz Nikšića, turnir je realizovan u 5 kola po Švajcarskom sistemu parovanja. Po završetku turnira, direktor škole Živorad Bojović je uručio medalje najboljim takmičarima:

Muška konkurencija Ženska konkurencija
1. mjesto Anđelić Dejan – IV1 Raonić Milica – III1
2. mjesto Obradović Milorad – I1 Dacić Koviljka – I1
3. mjesto Božović Luka – I1 Rondović Danica – III1

IMG_3511  IMG_3516  IMG_3519

Posjeta Žabljaku u slici

Izrada panoa:

IMG_5872 IMG_6124 IMG_6131 IMG_6135

Posjeta prirodnjačkom muzeju Nacionalnog parka i Crnom jezeru:

IMG_5612 IMG_5638

Posjeta Kanjonima Komarnice i Nevidio i skupljanje biljki i šumskih plodova:

IMG_5662 IMG_5681 IMG_5713 IMG_5736

Petnjica – na izvoru Vukovog jezika

IMG_5747 IMG_5772

Novakovići – Stećci, Vražije i Riblje jezero

IMG_5732 IMG_5800 IMG_5802 IMG_5812

Prezentacija ljekovitog bilja i sadnja Ruzmarina i Santoline:

IMG_5904 IMG_5905 IMG_5915 IMG_5941 IMG_5945 IMG_5956

Radionica:

IMG_5992 IMG_6012 IMG_6027 IMG_6035

Posjeta žičari “Savin kuk”, planinskom prevoju Sedlo i vrhu Stožina, i jezerima Valovito, Modro i Svrablje:

IMG_6039 IMG_6079 IMG_6091 IMG_6103

Posjeta Žabljaku

JU Srednja mješovita škola “17. septembar” povodom   ACESS projekta “FRAKTALNA SOLIDARNOST” imala je čast ugostiti učenike i profesore iz Tehničke škole „Zmaj“ iz Zemuna (Srbija) kao partner školu i time zvanično započela realizaciju pomenutog projekta.

Zemunski učenici, tačno njih sedam došli su u pratnji profesorica Tatjane Todorović i Ljiljane Gojković, te su po prvi put od početka projekta dobili priliku upoznati se sa zabljačkim učenicima i profesorima. Za vrijeme četvorodnevnog boravka aktivnosti su se obavljale po unaprijed dogovorenom planu i rasporedu. Radionice, predavanja, crtanje panoa, razgovori doprinijeli su fraktalnom povezivanju učenika i razvijanju osjećaja solidarnosti, što je bio i cilj. Pored toga, učenici su uspješno održali prezentacije o ljekovitom bilju, njegovom značaju za život i zdravlje čovjeka. Kao znak solidarnosti i prijateljastva, gosti iz Zemuna, zajedno sa učenicima naše škole zasadili su planinski Ruzmarin i Santolinu ispred škole kao podsjetnik na ovo lijepo i korisno druženje. Pored smještaja i ishrane, koje je obezbijedila za goste, škola je osmislila i realizovala izlete do Kanjona Komarnice, obilazak spomenika Vuka Karadžića, žičare Savin kuk, posjetu Prirodnjačkom muzeju „Nacionalni park Durmitor“, obilazak Crnog i Vražijeg jezera, stećaka Novakovic..Gosti nijesu krili oduševljenje prirodnim ljepotama našeg kraja.

Tokom posjete, učenici su imali mogućnost da se bolje upoznaju, razmijene iskustva, prošire svijest o značaju solidarnosti, prijateljstva i uzajamne pomoći, ukažu na probleme vršnjaka i pokušaju fraktalno, zajedničkim naporima doći do rješenja. Učenici i profesori bili su saglasni da je ovaj vid saradnje višestruko koristan, stoga će uskoro uslijediti nove zajedničke aktivnosti. Ponovni susret zakazan je već u trećoj nedelji novembra u Beogradu.

PA

Tura 1 – Prvi put na Žabljaku

U sklopu aktivnosti “Tour natural heritage sites and collecting materials” u Žabljaku je u periodu od 10.09. do 13.09. 2015. održan drugi od 6 planiranih obilazaka lokaliteta prirodne baštine. Tom prilikom učesnici su obišli destinacije: Ćurevac, Tepca i Crna Poda i saznali nešto više o endemskim i endemsko reliktnim vrstama sa područja Durmitora i kanjona Tare.

Durmitor je regionalna cjelina, zasijenčena sa pet kanjona, koja raznovrsnost biljnog i životinjskog svijeta duguje dodiru dva velika geografska regiona: mediteranskog i evrosibirskog. Procijenjuje se da na ovom području raste više od 1.500 biljnih vrsta. Neke od njih vode porijeklo iz daleke geološke prošlosti, te se na padinama ovogplaninskog masiva mogu naći vrste, koje su karakteristične za daleki Artik. U kanjonima Pive i Tare, sačuvane su pojedine vrste tercijalne flore iz Ledenog doba, a tresetišta na durmitorskim jezerima predstavljaju enklave, karakteristične za sibirske tajge.

IMG_3380 IMG_3333

Endemične 15% od ukupne visokoplaninske flore (122 vrste), dok u odnosu na cjelokupnu endemičnu floru masiva Durmitora čak 77% su visokoplaninski endemi. U višim predijelima, najrasprostranjeniji su četinari: smrča, jela i bor, a od listopadnog drveća: breza, bukva, jasika i javor. U nižim predijelima raste još i jasen, hrast brest, lipa, klen, dren i drugo. Rijetke vrste su MUNIKA, TISA, KALIKA, BOR KRIVULJ i PLANINSKA KLEKA.

Vrlo zanimljiva i rijetka je pojava takozvane »inverzije šuma«, jer se na više mjesta iznad nivoa četinara, javlja pokrivač listopadnog rastinja bukve. Brojnost i raznovrsnost biljaka na livadama i u stijenama Durmitora je još uvijek neutvrđena, ali su mnoge vrste zaštićene zbog izuzetnog naučnog značaja. Tu rastu mnoge endemske vrste: DURMITORSKA DIVIZMA, NIKOLINA LJUBIČICA, CRNOGORSKI ZVONČIĆ, MALIJEV JEREMIČAK, RAUN BRAKEOV ODOLJEN, TARSKI ZVONČIC, GOSPINA PAPUČICA, SIPARSKA HAJDUČICA, MLAĐA, PUZAVO ZVONCE, DINARSKA SIRIŠTARA… Na Durmitoru raste i preko 40 vrsta samoniklih jestivih gljiva, te se smatra posebnim rezervatom u Evropi.

Ovaj kraj je naseljen i raznovrsnom faunom, oko 300 životinjskih vrsta je zaštićeno. Po zanimljivosti i bogatstvu, prvo mjesto pripada beskičmenjacima, sa velikim brojem reliktnih i endemskih vrsta, pogotovo među insektima. Ljeti, na cvjetnim livadama, kao malo gdje, može se videti mnoštvo raznih vrsta leptira i buba (oko 130 vrsta dnevnih leptira), a među njima je i APOLON, koji je zbog svoje ljepote, najčešća meta kolekcionara, te je stavljen pod zaštitu. Životinjski svijet sisara čine medvjed, divokoza, srna, vuk, zec, divlja svinja, kuna, lisica, puh i druge, dok je VIDRA, koja živi u rijeci Tari među raritetima u Evropi. Na Durmitorskom području živi i 168 vrsta ptica, a među raritetima su VELIKI TATRIJEB, SURI ORAO, JAREBICA KAMENJARKA, SOKO, KRSTOKLJUNKA, BJELOGLAVI SUP …

IMG_3424 IMG_3401

Ćurevac (1625 mnv). S ovog mjesta s jedne strane vidi se panorama Durmitora, a s druge kanjon Tare u kome vijuga rijeka usječena u kamene litice. Vertikala od preko jednog kilometra vodi do pitomog sela Tepca,Lučno sa bezbroj, nekad kultivisanih terasa, proteže se uz lijevu obalu Tare. Vijuga tuda “Suza Evrope” na oko 550 metara nadmorske visine. Kao usječena brazda između planinskih vrhova teče bistra planinska rijeka, a njene vode, s vrijemena na vrijeme, sačinjavaju divne pejzaže sa pitomim i plodnim dolinama na kojima su njive, voćnjaci, gajevi i pašnjaci na kojima pasu stada ovaca i koza, nerijetko zajedno sa divljači, kojom je puna dolina i kanjon rijeke. Teče i protiče dalje kroz ambis nad kojim u pravoj vertikali štrče borovi samotnjaci koji izniču, reklo bi se, iz same kamene litice, sunovraćene u dubini ambisa ovoga znamenitog kanjona.

Zbog kvaliteta svoje vode i jedinstvenog eko-sistema, Tara je 1977. godine uvrštena u program “Čovjek i biosfera“ i upisana u ekološki rezervat biosfere Svijeta, čime je zaštićena međunarodno usvojenom konvencijom.

Flora rijeke Tare je uspjela da sačuva brojne vrste biljnog svijeta koje vode porijeklo još iz daleke prošlosti. I ono što je najinteresantnije, mnoge od ovih vrsta su uspjele da sačuvaju svoja iskonska obilježja karakteristična za daleku prošlost. Tako u dolinama Tare možemo sresti sačuvane pojedine vrste tercijalne flore iz ledenog doba. Osim ovih vrsta, biljni svijet u kanjonu se karakteriše šumama različitih vrsta: cera, jasena, bukve, crnog jasena i breze. Veliki dio kanjona obrastao je pojedinim stablima četinara, a medju njima posebno mjesto zauzima crni bor.

Najinteresantniji oblici crnog bora su oni koji su pričvršceni žilama za golu kamen-liticu i nadneseni nad sami ambis. Ali, najpoznatiji lokalitet gdje crni bor izgrađuje prašumsku zajednicu, nalazi se u kanjonu, na mjestu zvanom Crna poda. Crna poda su proglašena za strogi prirodni rezervat. Crna poda, duga 1,5 km a široka 500m, prašumski rezervat crnog bora u kome su najvisočija stabla u Evropi (50 m) starosti 400 godina. Na ovom lokalitetu živi i najljepša orhideja Evrope, Gospina Papučica,koja je zaštićena vrsta i računa se da na području Crnih Poda ima samo oko 50 primjeraka ove vrste.

U ovoj Turi učestvovalo je 30 učenika (15 iz Foče i 15 iz Žabljaka), zajedno sa svojim profesorima. Napravljeno je dosta fotografija i video zapisa, koji su kasnije zajednički obrađivani u prostorijama škole. Veliki broj učenika, sa obje strane granice, izrazio je želju za nastavkom druženja i učešćem u budućim projektima.

U sklopu ove ture učesnici su posjetili i Prirodnjački muzej NP Durmitor.

MN

Fourier i kod nas

U okviru festivala “Otvoreni dani nauke“,  Ministarstvo nauke u saradnji sa Ministarstvom prosvjete i Zavodom za školstvo 23. septembra u  velikoj sali Zavoda za školstvo organizovalo Predavanje Orena Farbera. Oren Farber je preduzetnik u oblasti nauke i naučnog obrazovanja, predavač popularnih naučnih disciplina, posvećen razvoju metoda za izvođenje nastave kroz kreativne izazove. Pronalazač je Einstein™ Tablet+ uređaja ‘‘sve-u-jednom‘‘ koji je jedini obrazovni tablet te vrste posvećen naučnom obrazovanju prvenstveno, a može se koristiti u širem obrazovnom okruženju. Angažovan je u kompaniji ’’Fourier Education’’, koja je jedan od svjetskih lidera u području tehnologije naučnog obrazovanja. Fourier proizvodi su prilagodljivi za učenike osnovnih i srednjih škola i automatizuju i pojednostavljuju način na koji se podaci prikupljaju, analiziraju i dijele. Učenici iz više od 60 zemalja širom svijeta koriste kompjuterizovane naučne laboratorije marke Fourier.

On se u svom tročasovnom predavanju fokusirao na dvije teme: ’’Kako koristiti filmove, tehnologije i iznenađujuće demonstracije kako bi naučna nastava bila zanimljiva i smislena?’’ i ’’Odakle veliki izumi dolaze? Kako će budućnost izgledati? Kako je Izrael postao supersila u oblasti inovacija? Kako bi obrazovanje trebalo promijeniti da bi odgovorilo izazovima budućnosti?’’

Po pozivu Zavoda za školstvo, predavanju prisustvovali Snežana Jovković, Milojka Stijepović I Živorad Bojović.