Category Archives: Vijesti za glavnu stranicu

Poreski sistem Crne Gore

U okviru projekta “Edukacija učenika osnovnih i srednjih škola o poreskom sistemu Crne Gore”, 15.12.2015. god. školu posjetili Gordana Stajčić i Ivan Nicović i za maturante realizovali jednočasovno predavanje o osnovama poreskog sistema.

Projekat se realizuje uz podršku Ministarstva prosvjete, a obuhvata edukaciju učenika na teritoriji čitave Crne Gore što podrazumijeva da će biti obuhvaćene sve srednje i osnovne škole.

 

Maturska ekskurzija

Maturska ekskurzija je izvedena u periodu od 10.10. – 16.10.2015. godine. Cilj ekskurzije je bio obilazak sjeverne Italije, tj. najznačajnijih italijanskih gradova koji oslikavaju italijansku kulturu, a ujedno i sinonime njene kulturne baštine.

Boravili smo u Riminiju, Lido di Jezolu, ali naša ruta nije uključivala samo ta dva grada već i San Marino, Firencu, Veronu, Veneciju i Trst. Odmah po dolasku u hotel u Riminiju, uputili smo se za San Marino. Sa obzirom na to da je relacija Rimini-San Marino kratka, brzo smo stigli. Imali smo priliku da uživamo u veličanstvenom pogledu na grad – državu, taman u vrijeme zalaska sunca. Po povratku u Rimini, nakon večere uslijedilo je slobodno vrijeme, koje smo većinom iskoristili za upoznavanje grada.

image-3931cab9cd24b61a936aa2da1cfe7f3038c022d70ec38890740c9f4106893488-V

Narednog dana, posle doručka, uputili smo se za Firencu. Obišli smo više značajnih mjesta uz pratnju vodiča, to uključuje Katedralu II Duorno, Baptisterijum Sv. Jovana, Đotove Kampamile, palatu Sinjorija, galeriju Ufici, Ponto Vekijo. Iako nije bilo u programu, bili smo u prilici da vidimo apoteku u kojoj je prvi put proizveden lijek za kugu. Ostalo vrijeme u Firenci proveli smo razgledajući grad i njegove znamenitosti. Fascinantno je to što daleka istorija, vrijeme koje pripada prošlošću se pomiješalo sa sadašnjicom i to se ogleda u svakom domenu grada, od njegove arhitekture do načina života ljudi. Narednog jutra spakovali smo se i napustili Rimini. Sledeća tačka obilaska bila je Verona. Verona je tinejdžerskom uzrastu najpoznatija po Šekspirovim Romeu i Juliji, tako da je obilazak vezan za njihove kuce, sada muzeje. Naravno, i u Veroni smo imali slobodno vrijeme, a to je svako od nas iskoristio na svoj način.

IMG_20151012_140719

Lido di Jezolo, mali grad, bio je planiran kao tačka našeg prenoćenja u trajanju od dvije noći. Iz Lida di Jezola krenuli smo za Veneciju, do koje smo stigli brodom. Obišli smo sve važne destinacije, a posebno smo obratili pažnju na crkvu Santa Marija de la salute, poznatu nam iz pjesme Laze Kostića. Zatim smo obišli i trg Svetog Marka pa i samu crkvu, Duždevu palatu, uz pratnju lokalnog vodiča. Uprkos lošem vremenu u vidu kiše i poplava, idući po skelama koje su predvidjene za takve situacije, uspjeli smo da obidjemo sva ova ključna mjesta koja ujedno i predstavljaju Veneciju.

Poslednji grad u ovom programu bio je Trst. Arhitektura nas je potpuno ostavila bez daha. Vjerujem da niko od nas prije nije imao priliku da se upozna sa nečim sličnim. Imali smo dosta slobodnog vremena za razgledanje. Poslije Trsta uslijedila je noćna vožnja preko Slovenije i Hrvatske. U dan povratka za Crnu Goru imali smo doručak u Nuemu. U nastavku puta nijesmo puno odmarali, tako da smo u Žabljak stigli oko 3h popodne.

Maturska ekskurzija je izvedena bez incidenta, a naša organizovanost i disciplina bila je pohvaljena od strane profesora, vozača i stručnog vodiča.

Jelica Vuković IV1

NEDELJA KULTURE U BEOGRADU

      U periodu od 16. do 19. novembra  ove godine  deset učenika  naše škole u pratnji profesora Gordane Ćurčić i Periše Anđelića posjetili su partner  školu “Zmaj “ iz Zemuna kao dio projekta koji se realizuje u toku školske  2015/2016. godine,  FRAKTALNA SOLIDARNOST  organizovanoj od strane ACES-a (Academy of Central European Schools). Osim naše šlole, gosti Beograda i Zemuna bili su i učenici i profesori druge partner škole – Tehničkog školskog centra iz Maribora.

IMG_6590

      Domaćini su organizovali brojne edukativne i zabavne sadržaje, što je doprinijelo fraktalnom povezivanju učenika i profesora iz Srbije, Crne Gore i Slovenije. Cilj je bio jedan- biti human, biti Čovjek!

IMG_6478

      Predstavnici naše škole, kao i predstavnici partner šklola, zajedno sa đacima Škole za učenike oštećenog vida “Veljko Ramadanović”iz Beograda  sproveli su akciju “Budi moje oči, biću tvoje ruke” i tim povodom zasadili u obliku fraktala ukrasno drveće i cvijeće u  zemunskom parku Jelovac. Aktivnost je bila podržana i od opštine Zemun, u vidu parcele i projekta, a sadnice je donirao Poljoprivredni Fakultet  iz Beograda. Mališani oštećenog vida nijesu krili zahvalnost i radost zbog zajedničkog druženja, što je bilo i mediski propraćeno. Kao znak solidarnosti i zahvalnosti za domaćine i nove prijatelje, učenici naše škole izveli su pozorišnu predstavu u prostorijama škole iz Zemuna. Reakcije su bile više nego pozitivne.

IMG_6888

      Osim radionica na temu solidarnosti, domaćini su organizovali posjete brojnim kulturnim I istorijskim znamenitostima Beograda. Organizovane su posjete Istorijskom  muzeju Srbije ( multi-medijalna  postavka Mihajlo Pupin), Muzeju Nikole Tesle, kresrenje Dunavom, Obilazak Kalemegdana, Beograd pod Zemljom- lagumi Beograda, Narodnog pozorišta (predstava Zli Dusi), obilazak Zemuna i kule Gardoš, šetnju Ušćem.

IMG_6673

      Učenici naše škole, zajedno sa drugarima iz Srbije i Slovenije posjetili su Umjetničku galeriju “Stara Kapetanja” iz Zemuna, i sa osobljem galerije napravili mozaike od lišća sa porukama prijateljstva I solidarnosti, što je i ostalo kao postavka u Galeriji.

       Razmijenila su se mnoga iskustva, sklopila prijateljstva, stekle možda i prve simatije. Nisu postojale barijere, ni u jeziku niti u mentalitetu, bili smo jedno, bili smo humani, bili smo  Ljudi!

P.A.

Dan borbe protiv SIDE

Kao i predhodnih godina, naša škola je obilježila Dan borbe protiv SIDE, na sebi svojstven nacin. 1. decembra , u prostorijama naše škole održana je radionca na temu AIDS i HIV-a, a u holu škole je postavljena izložba.

IMG_3991

Uvaženi profesori naše škole, Ćurčič Gordana (prof. socioogije), Snežana Jovković (prof. biologije) i Nedić Miloš (prof. fizičkog), posvetili su nekoliko poslednjih dana pripremanju ove radionice. Učenici Šipčić Miloš, Pješivac Anja, Obradović Bojana, Motika-Raonić Dajana, pod koordinacijom njihovih profesor, gore pomenutih, odlično su odradili kratku prezentaciju, u kojoj su slikovito objasnili šta znači SIDA, koja je razlika između HIV pozitivnih lica i lica oboljelih od SIDE, kako se virus prenosi , a kako ne i što je, može se reći najbitnije, kakav odnos trebamo da imamo sa HIV+ /AIDS oboljelim, jer i kao što svi znamo i oni su samo ljudi. Na ovoj kratkoj radionici, koja je trajala dva školska časa maturanti naše škole imali su mogućnost da gostima, Dr. Sanji Đukić ,kao predstavnici Zdravstvene službe Žabljak i Željku Pejoviću, predstavniku Centra za socijalni rad Žabljak, postave razna pitanja , na koje su dobili jasne odgovore, koji će sigurno uticati na njihova dalja razmišljanja.

IMG_4004 IMG_4020

Priča o svemu ovome, o solidarnosti i humanosti ne bi bila potpuna da učenice Joksimović Ivana i Raonić Milica, sa svima prisutnim nisu podijelili svoja znanja o ovm problemu , stečena na učeničkom seminaru “Recimo ne nasilju!“ održanom protekle sedmice u Baru. Za sam kraj raionice podjeljen je promotivni materijal čije su glavne poruke „Zaustavimo stigmu i diskriminciju“, „ Sgurno kroz život“.

IMG_3999 IMG_4003

Naravno to je bio samo kraj radionice , ali naš kolektiv će, kao i do sada, nastaviti da podstiče humanost kroz mnoge druge radionice i projekte, nadamo se uspješno kao ii do sada.

Dajana Motika Raonić

Grand Prix najboljima

23. septembra 2015. godine u Velikoj Hali BAS-a u Sofiji održana je ceremonija dodjele nagrada kao završna etapa Trećeg Intrenacionalnog takmičenja “Karst under protection – gift for future generations”. U poznatom Bugarskom Nacionalnom Muzeju Istorije Prirode , koji se nalazi u centru Sofije održana je izložba nagrađenih radova , čime je upotpunjen program Internacionalne naučno -praktične konferencije “Protected karst territories – education and training”.

IMG_3839x

Intrenacionalni žiri čiji su članovi iz Češke republike, Bugarske, Poljske, a predsjednik profesor Yoshihisa Nakana, sa japanskog univerziteta Yamaguchi, nagradili su učenice naše škole Pješivac Anju i Motika – Raonić Dajanu Grand Prix nagradom za originalnu izradu makete i Stešević Anđelu Prvom nagradom u kategoriji crteža za učenike starije od 12 godina.

One su dobile poziv da prisustvuju ceremoniji u pratnji profesora-mentora Mirković Milana i lično preuzmu zaslužena priznanja i nagrade, ali, u nemogućnosti da prisustvuju, oni su svoja iskustva, utiske, kao i znanja stečena u putujućoj ljetnjoj školi održanoj od 22. do 31. juna ove godine u sjevernoj Bugarskoj , podjelile sa ostalim takmičarima putem prezentacije koju su im poslali elektronskim putem i koja je prikazana na video-bimu pred svim prisutnim u Velikoj Hali BAS-a.

Ovim su, još jednom, naša škola, ljepote naše zemlje, naša ljubaznost i druželjubivost na lijep način predstavljene svijetu, a za uzvrat su naši predstavnici stekli znanje, iskustvo i iskrena medjunarodna prijateljstva.

Anja Pješivac

Konkurs za najbolji esej na temu “Šta znam o Azerbejdžanu?”

Diplomatsko predstavništvo Republike Azerbejdžana u Podgorici je 28. 01. 2015. god. na sajtu Ministarstva prosvjete objavilo konkurs za najbolji esej na temu “Šta znam o Azerbejdžanu?”. Pravo učešća imali su učenici srednjih škola uzrasta od 14 do 18 godna i studenti i naučnici uzrasta od 19 do 29 godina iz Crne Gore.

Škola je 29. 10. 2015. god. zvanično od Diplomatic mission of Azerbaijan in Montenegro informisana da je Mladenka Lazarević, učenica naše škole, pobjednica konkursa na temu ,,Šta znam o Azerbejdžanu?”. Ona je napisala esej na temu ,,Odnosi Crne Gore i Azerbejdžana”, koji je bio među najboljih pet. Posjeta pobjednika u Azerbejdžan se planira za april-maj 2016. godine.

Čestitamo Mladenci i želimo još više uspjeha u budućem radu, i naravno želimo joj prijatan desetodnevni boravak u Azerbejđžanu.

Ovdje možete pročitati rad:   What do I know about Azerbaijan new

Poziv za medije – pres konferencija

Za pres konferenciju, svim medijima upućen poziv sledeće sadržine:

Pozivamo sve medije na pres konferenciju gdje ćemo predstaviti projekat finansiran sredstvima EU “RADEĆI ZAJEDNO ZA INKLUZIVNU EVROPSKU BUDUĆNOST”, koja će se održati u Žabljaku, 20.10.2015. sa početkom u 10 sati u prostorijama škole JU SMŠ “17.septembar”.

Cilj ove konferencije je predstavljanje projekta i planiranih aktivnosti.

Svrha projekta je poboljšanje kvaliteta prekograničnih ljudskih veza kod mladih na ovom području.

Učesnicima će se obratiti Menadžer projekta gdin Živorad Bojović.

                                    Dnevni red

10:00 – 10:15 Prijem učesnika
10:15 – 10:30 Obraćanje Projekt menadžera
10:30 – 11:00 Prezentacija projekta
11:00 – 11:30 Pitanja i odgovori
11:30 – 12:30       Ručak i osvježenje

 

***

“RADEĆI ZAJEDNO ZA INKLUZIVNU EVROPSKU BUDUĆNOST” je projekat koji finansira Evropska unija kroz IPA fondove u okviru programa prekogranične saradnje Bosna i Hercegovina – Crna Gora u iznosu od 182.055,52 €. Projekat implementiraju JU Srednjoškolski centar Foča i JU Srednja mješovita škola “17. septembar” Žabljak.

Za više infromacija, molimo kontaktirajte:

Živorad Bojović, Projekt menadžer

ao1 - Copy ao2 - Copy

Na pres konferenciji je dato sledeće saopštenje za javnost:

Projekat “Radeći zajedno za inkluzivnu evropsku budućnost” realizuju SŠC Foča i SMŠ „17.septembar“ Žabljak. Projekat finansira EU putem Instrumenta za pred-pristupnu pomoć u okviru prekograničnog Programa Bosna i Hercegovina – Crna Gora u iznosu od 182,055.52€ (93,749.14€ za BiH i 88,306.38 za CG)

Ovaj projekat je logički nastavak prethodnog projekta “Zajedno stazama prošlosti ka evropskoj budućnosti!” u namjeri da se poboljša trajno znanje, razmijene iskustva i vještine na poljima nauke, ekologije i zdravog načina života.

Sveukupni cilj projekta je poboljšanje kvaliteta prekograničnih ljudskih veza kod mladih. Ovaj cilj će biti postignut kroz organizaciju kulturnih, obrazovnih i sportskih događaja, organizaciju prekograničnih posjeta, radionica o inkluziji i promotivnim aktivnostima tokom kojih će mladi ljudi steći (ostvariti) nove kontakte kroz učenje i zabavu.

Specifični cilj je jačanje saradnje kroz obrazovno, kulturne i sportske aktivnosti. Ove aktivnosti će pružiti studentima šansu da pričaju jedni sa drugima i razmijene svoje ideje i iskustva i steknu nova znanja i vještine. Razvijajući svoje sportske vještine, razmjenjujući znanja biće stvorena i pozitivna promjena kod mladih ljudi da poštuju sebe, svoje vršnjake i svoju okolinu.

Tokom implementacije projekta planirane su sledeće aktivnosti: dvije pozorišne predstave, Likovna kolonija, Škola fotografije, dva Festivala sporta i nauke, jedna posjeta muzeju, dvije posjete DEU, šest prekograničnih posjeta lokacijama prirodnog bogastva, dvije radionice o inkluziji i dvije izložbe učeničkih slika i fotografija.

Djeca sa posebnim potrebama će učestvovati u projektnim aktivnostima. Zajedničke aktivnosti učenika će omogućiti sklapanje novih prijateljstava, razvoj tolerancije i razumjevanje različitosti. Učešće učenika u projektu i javna prezentacija rezultata projekta će uticati na motivaciju drugih učenika i šire populacije da rade u sličnim projektima i povećaće svijest o važnosti prekogranične saradnje i zajedničkim prirodnim i kulturnim resursima kod lokalne populacije.

Projekat je počeo u julu 2015 i trajaće 12 mjeseci.

Korisni linkovi:

http://www.vijesti.me/eu-vijesti/daci-i-profesori-iz-foce-i-zabljaka-rade-na-projektu-prekogranicne-saradnje-856670

http://www.dan.co.me/?nivo=3&rubrika=Regioni&clanak=515406&datum=2015-10-21&naslov=Zajedno%20za%20evropsku%20budu%E6nost

Tura 2 – Žabljak

U sklopu aktivnosti “Tour natural heritage sites and collecting materials” na Žabljaku, u periodu od 16.10. do 19.10. 2015., učesnici projekta su obišli planirane lokalitete prirodne baštine na području Mlinskog potoka. Ovo područje, površine 10 ha, je zona prašume smrče i jele i pored Prašume “Crna Poda” uživa najstrožu zaštitu. Stabla su na području mlinskog potoka starosti preko 300 godina.

Prilikom obilaska terena učenici su imali priliku da saznaju nešto više o zonama zaštite u parku, flori i fauni karakterističnoj za ovo područje, a takođe su imali priliku i da čuju brojne legende o ovom kraju.

U Nacionalnom Parku Durmitor izdvojeno je 7 zona sa posebnim režimom zaštite prirode a to su : Zona prašume crnog bora- Crna Poda, zona prašume jele i smrče u slivu Mlinskog potoka, zatim slijede zone –Crno jezero sa šumom u neposrednoj okolini; sliv Škrčkih jezera i uža kanjonska dolina Sušice; Barno jezero sa najužom okolinom; uža kanjonska dolina Tare i najuža okolina Zabojskog jezera.

IMG_3532 IMG_3535

                                   Restoran “Duga” – mjesto okupljanja i dogovaranja

IMG_3553 IMG_3556 IMG_3560 IMG_3589

                                        Tura oko Crnog jezera i put ka Zminjem jezeru

Učenici su posjetili donji dio sliva Mlinskog potoka i Crno jezero -najveće ledničko jezero u Crnoj Gori. Po svom izgledu i panoramom koja se pruža pri samom dolasku do obale opravdano mu daje atribut najpoznatijeg jezera u cijelom parku. Tome doprinosi, pored izuzetne ljepote jezerskog basena i blistave jezerske površine, prostran šumski pojas oko njega i, naročito, gorostasni vrh Međed fantastičnog oblika i boja. Jezero je dobilo ime po svojoj boji, koja varira od tirkizne do crne. Specifičnosti koje obilježavaju jezero su mnogobrojne, ali neke od njih su prirodna pojava. Čeline, prilikom kojih stijene pucaju pod pritiskom vode i nastaje vodopad, visine nekih 25m, obično se javljaju u proljeće, a dužina trajanja zavisi od sniježnog pokrivača protekle zime, druga specifičnost je pojava bifurkacije, pošto je jezero sastavljeno tako reći iz dva jezera, voda otiče u dva suprotna pravca, u rijeku Taru i u rijeku Pivu.

Najkarakterističniji predstavnici faune na ovom području su ptice i to veliki tetrijeb, lještarka, djetlić, sjenica i neke zebe. Na jezeru i u neposrednoj okolini ima nekoliko ornitoloških zanimljivosti. To je gniježđenje nekoliko parova divljih pataka. U vodama ovoga kraja žive pastrmka, potočarka, mladica i jezerska zlatovčica.

Do sada je, na području NP, utvrđeno 300 vrsta gljiva što je polovina od ukupnog broja, do sada, nađenih na teritoriji Crne Gore. U Parku je konstatovano prisustvo velikog broja vrsta koje se nalaze na Crvenim listama Evrope, i koje imaju status vrsta od međunarodnog značaja. U okolini Crnog jezera je klasično nalazište vrste Gyromitra macknightii Harmaja.

Duž Mlinskog potoka nekada je postojao veliki broj mlinova po kojima je i dobio naziv,nažalost,danas je samo jedan od njih u funkciji.

IMG_3607 IMG_3651

IMG_3674 IMG_3712

IMG_3722 IMG_3728

                                              Na putu pored Mlinskog potoka

Na samom izvorištu vrela Mlinski potok, smješteno je Zminje jezero. Skriveno u dubini šume, ledene tišine, kao da je namijenjeno da podsjeća na usamljenost i razmišljanje o njoj. Malo po dimenzijama, usađeno u tijesni ovalni pojas smrča, najvjerodostojnije dočarava Gorsko oko, koje između četinarskih trepavica gleda na Crvenu gredu i obližnje vrhove. Nadmorska visina ovoga jezera iznosi 1520 m, a najveća dubina 7.7 metara. Danas, sami pogled na jezero, i prelivanje boje njegove vode, posmatraču daje očigledan razlog zbog čega je to ime i dato jezeru, jer grane drveća koje se oslikavaju na vodi podsjećaju na zmije.

Ono po čemu je Zminje jezero najkarakterističnije je ipak žuti lokvanj, koji pluta po površini jezera i doprinosi njegovoj izuzetnoj ljepoti. Ali to je samo jedna od rijetkih,zaštićenih vrsta sa ovog područja. Osim lokvanja u jezeru se mogu vidjeti rariteti kao što je PLANINSKI MRMOLJAK ili TRITON, vodozemci, koji predstavljaju postglacijalni relikt, i koji su pod zaštitom, kao i daždevnjak za kojeg se vezuju brojne legende.

Duž sliva Mlinskog potoka učenici su imali priliku da vide staništa brojnih biljnih endemskih i zaštićenih vrsta poput: plave lincure, crnog omana, borike, ljubičice, male mješinke, prolećne oštrike,malog ježinca, gorke djeteline,orhideje i dr.

Pošto u ovom području preovladavaju četinarske šume- ono što je za njih karakteristično je veliki broj gljiva, lišajeva i mahovina. U slivu Mlinskog potoka nalazi se 10 vrsta mahovina koje se u čitavoj Crnoj Gori mogu naći samo na ovom lokalitetu. Najpoznatije među njima su mahovine iz roda Sphagnum.

U ovoj Turi učestvovalo je 30 učenika (15 iz Foče i 15 iz Žabljaka), zajedno sa svojim profesorima. Napravljeno je dosta fotografija i video zapisa, koji su kasnije zajednički obrađivani u prostorijama škole.

IMG_3746 IMG_3763

U sklopu ove ture bilo je planirano da učenici posjete Delegaciju Evropske Unije u Podgorici. Kako je taj događaj odložen za maj mjesec,trećeg dana boravka učenici su prisustvovali predavanju na temu “ Endemi na području NP Durmitor-lokalitet Mlinski potok” koje je održano u prostorijama škole JU SMŠ “17.septembar”.

Veliki broj učenika, sa obje strane granice, izrazio je želju za nastavkom druženja i učešćem u budućim projektima.

MN

Tura 2 – Foča

Tour 2 Foča

       U periodu od 08.10. do 11.10. 2015. godine, učesnici projekta su obavili drugi obilazak lokacija staništa prirodnih bogatstava na području Foče. Prateća aktivnost bila je kviz takmičenje u kojoj je uživalo oko dvije stotine učenika.

        Učesnici ove aktivnosti, prvog dana su imali kviz u znanju koji je bio više revijalnog karaktera, a manje takmičarskog, tako da su formirane mješovite ekipe od učenika iz Foče i učenika iz Žabljaka. Sledećeg dana bio je obilazak prirodnih staništa i tom prilikom učesnici su obišli destinacije u bližoj okolini Foče: Prevrać, Zabrana, Dragočava i Miljevina na kojima su mogli vidjeti biljne i životinjske vrste karakteristične za ovo područje. Budući da učesnici ove aktivnosti nisu ranije imali priliku da vide pješčane piramide, iskoristili smo posjetu Miljevini da još jednom pogledamo ovo čudo prirode i uživamo u ovoj neobičnoj ljepoti.

        Učestvovalo je po 15 učenika iz Foče i Žabljaka sa profesorima.

KVIZ

Kviz je organizov an multimedijalno, ekipe su odgovarale na pitanja preko laptopa koji su kupljeni sredstvima EU u okviru projekta, dok je publika mogla da prati pitanja i odgovore na platnima preko projektora. Učenici koji su vodili kviz, šaljivim komentarima su napravili opuštenu atmosferu tako da je od samog početka bilo jasno da je pored učenja, zabava i dobro druženje najvažniji cilj ove aktivnosti. Nazivi ekipa bili su Bor, Tisa, Soko i Vidra što oslikava biljni i životinjski svijet ovog područja. Ekipe su se nadmetale u poznavanju Evropske unije, istorije, geografije, umjetnosti, prirode i sporta a svi učesnici su, bez obzira na uspjeh, dobili skromne nagrade kao uspomenu na ovaj događaj.

K1 K2

OBILAZAK

        U bližoj okolini grada (Foča) nalazi se nekoliko izletišta u čijim ljepotama Fočaci redovno uživaju. U ljetnim mjesecima, pored čistog vazduha i malo svježine mogu se vidjeti i rijetke biljne vrste od kojih su neke i zaštićene. Nije bilo vremena da se obiđu sve lokacije, ali su učenici uživali u ljepotama Planinarskog doma u Zabrani, Lovačkog doma na Dubu u Prevraću, Brionima u Dragočavi, ljepotama Pješčanih piramida u šumi nedaleko od Miljevine i osjetili su svježinu pećine Ledenjača.

        Učesnici su u Lovačkom domu vidjeli lovačke trofeje i na taj način izbliza upoznali dio životinjskog svijeta ovog područja a najzanimljiviji je bio susret sa divljim veprom koji služi za obuku lovačkih kerova.

        Vodič je učenike ukratko upoznao i sa raznovrsnim ljekovitim biljem koje raste na ovom području. Interesantan je podatak da u samom školskom dvorištu raste veliko drvo tise, koja pripada zakonom zaštićenim vrstama. Tisovo drvo je tvrdo, čvrsto i elastično. Teško se cijepa, ali se površina veoma dobro obrađuje. Najčešće se koristi u umjetničkom stolarstvu i za rezbarske radove, za stubove, izradu drvenih sudova i pribora za jelo. Nekada se njeno drvo upotrebljavalo u brodogradnji i za izradu slavina na buradima. Narodno vjerovanje kaže da tisa štiti od zlih duhova, pa je u krajevima gdje je rasla, narod njeno drvo ušivao u odjeću ili nosio okačenu o vrat u obliku krstića. Od tisinog drveta pravili su se upotrebni (kašike i štapovi), i ukrasni (ogrlice) predmeti. Magična moć tise objašnjavala se sa njenom dugovječnošću. Raste sporo i predstavlja dugovječnu vrstu, može da doživi 2000 – 4000 godina. Smatra se da su masovna sječa i upotreba tise, kao i narodna vjerovanja u njenu zaštitničku moć, gotovo doprinijeli njenom istrebljenju. Tisa je danas zakonom zaštićena vrsta.

       Na području Miljevine, pored biljnih vrsta koje smo mogli vidjeti, učenici su uživali i u izuzetnim prirodnim ljepotama na dvije lokacije: Pješčane (zemljane) piramide i pećina Ledenjača.

K3 K4

Pješčane piramide kod Foče

U selu Dančići u mjestu Pirni Do, nedaleko od Foče nalaze se Pješčane piramide koje predstavljaju jedinstven prirodni fenomen u regiji.

         Erozijom tla, dugim nizom godina nastajale su kao posljedica agresivne sprege mrazeva, ljetnih vrućina, kiše i jakih vjetrova. Nazvane pješčane piramide, iako nemaju piramidalan oblik, izbrazdani pješčani stubovi se uzdižu iz svojih širokih temelja i sužavaju prema vrhu te predstavljaju izvanrednu geomorfološku rijetkost na ovim prostorima.

          Izgrađene od pjeskovite gline sa kojih je postepeno odnošen sitni materijal, a ostali su pojedini vrhovi izgrađeni od čvršćih blokova stijena. Upravo ti čvršći dijelovi su sačuvali sitniji materijal koji se nalazi ispod njih i stvorili ove rijetke oblike

          Nije izvjesno koliko su stare, a prema tvrdnjama putopisca i geografa Dragutina Deroka njihova starost je najmanje 200 godina. Proces erozije traje i danas, tako da one ne nestaju, već rastu.

          Izgledom fočanske zemljane piramide neodoljivo podsećaju na Đavolju varoš kod Kuršumlije, tim prije što stručnjaci kažu da je u pitanju ista vrsta erozije na sličnom zemljanom tlu. Mnogi putopisci smatraju da su ljepše od piramida u Koloradu

          Zanimljiva je informacija da je Austrougarska promijenila trasu puta da bi ih sačuvala a čini se da su zemljane piramide sredinom prošloga vijeka bile čuvenije, jer su se na ovom lokalitetu snimali dijelovi filmova „Kapetan Leši” i „Vinetu”.

K5 K8

Pećina Ledenjača

        Pećina se nalazi u okolini Miljevine, a od Foče je udaljena 13 kilometara. Predstavalja stari ponor rječice Potok, koji ponire 40 m istočno od ulaza u pećinu. Tokom geološke istorije riječno korito se spustilo i ostavilo Ledenjaču van aktivne hidrološke funkcije.

       Speleomorfološki pećina Ledenjača se sastoji od glavnog kanala dugog oko 200 metara i nekoliko manjih, sporednih kanala ukupne dužine 95 metara. Ulaz u pećinu je pregradjen kamenim zidom visokim do polovine otvora zbog vjerovanja lokalnog stanovništva da nezdrav vjetar duva iz pećine i donosi slanu i inje, koji u lošim godinama uzrokuje sušenje voća i šume.

         Osnovna vrijednost pećine Ledenjača je u ugraviranim crtežima koji najvjerovatnije potiču iz Bronzanog doba, a interesantna je i po tome što predstavlja prostor u kome su boravili praistorijski ljudi koji su ostavili grupe urezanih crteža, koji se nalaze sa obje strane pećinskog ulaza. Crteži su smješteni na sjevernoj i južnoj strani ulaza i skoncentrisani su na tri panoa nazvani A, B i C. Na crtežima se mogu vidjeti ljudski likovi na kojim se vide osnovne crte lica, oči i usta. Takođe, mogu se vidjeti neke vrste pokrivača kojim su bili pokriveni što ukazuje na hladnije vrijeme kada su bili crtani. Otkriveni su za vrijeme sistematskih, arheoloških i etnoloških istraživanja gornjeg podrinja u drugoj polovini sedamdesetih godina prošlog vijeka, a rađeni na dva načina: graviranjem urezanih linija i punktiranjem grupa sitnih tačkica. Postoje različita tumačenja crteža, od onih da su u pitanju falusi, vrste primitivnih alatki ili krajnje pojednostavljeni ljudi. Crteži su jedinstveni na teritoriju Bosne i Hercegovine i jedna je od dvije pećine ispred čijih ulaza postoje praistorijski crteži. Tokom zimskog godišnjeg doba pećinu krase ledeni stalaktiti, stalagmiti, pećinske zavjese, stubovi i salivi.

        Pećina je dobila ime Ledenjača jer se u ljetnim mjesecima sa ulaznog stropa formiraju ledenice usljed procjeđivanja prokapnih voda i miješanja hladnog vazduha iz pećine sa spoljašnjim, toplim vazduhom.

K7 K6

MN