Tura 2 – Foča

Tour 2 Foča

       U periodu od 08.10. do 11.10. 2015. godine, učesnici projekta su obavili drugi obilazak lokacija staništa prirodnih bogatstava na području Foče. Prateća aktivnost bila je kviz takmičenje u kojoj je uživalo oko dvije stotine učenika.

        Učesnici ove aktivnosti, prvog dana su imali kviz u znanju koji je bio više revijalnog karaktera, a manje takmičarskog, tako da su formirane mješovite ekipe od učenika iz Foče i učenika iz Žabljaka. Sledećeg dana bio je obilazak prirodnih staništa i tom prilikom učesnici su obišli destinacije u bližoj okolini Foče: Prevrać, Zabrana, Dragočava i Miljevina na kojima su mogli vidjeti biljne i životinjske vrste karakteristične za ovo područje. Budući da učesnici ove aktivnosti nisu ranije imali priliku da vide pješčane piramide, iskoristili smo posjetu Miljevini da još jednom pogledamo ovo čudo prirode i uživamo u ovoj neobičnoj ljepoti.

        Učestvovalo je po 15 učenika iz Foče i Žabljaka sa profesorima.

KVIZ

Kviz je organizov an multimedijalno, ekipe su odgovarale na pitanja preko laptopa koji su kupljeni sredstvima EU u okviru projekta, dok je publika mogla da prati pitanja i odgovore na platnima preko projektora. Učenici koji su vodili kviz, šaljivim komentarima su napravili opuštenu atmosferu tako da je od samog početka bilo jasno da je pored učenja, zabava i dobro druženje najvažniji cilj ove aktivnosti. Nazivi ekipa bili su Bor, Tisa, Soko i Vidra što oslikava biljni i životinjski svijet ovog područja. Ekipe su se nadmetale u poznavanju Evropske unije, istorije, geografije, umjetnosti, prirode i sporta a svi učesnici su, bez obzira na uspjeh, dobili skromne nagrade kao uspomenu na ovaj događaj.

K1 K2

OBILAZAK

        U bližoj okolini grada (Foča) nalazi se nekoliko izletišta u čijim ljepotama Fočaci redovno uživaju. U ljetnim mjesecima, pored čistog vazduha i malo svježine mogu se vidjeti i rijetke biljne vrste od kojih su neke i zaštićene. Nije bilo vremena da se obiđu sve lokacije, ali su učenici uživali u ljepotama Planinarskog doma u Zabrani, Lovačkog doma na Dubu u Prevraću, Brionima u Dragočavi, ljepotama Pješčanih piramida u šumi nedaleko od Miljevine i osjetili su svježinu pećine Ledenjača.

        Učesnici su u Lovačkom domu vidjeli lovačke trofeje i na taj način izbliza upoznali dio životinjskog svijeta ovog područja a najzanimljiviji je bio susret sa divljim veprom koji služi za obuku lovačkih kerova.

        Vodič je učenike ukratko upoznao i sa raznovrsnim ljekovitim biljem koje raste na ovom području. Interesantan je podatak da u samom školskom dvorištu raste veliko drvo tise, koja pripada zakonom zaštićenim vrstama. Tisovo drvo je tvrdo, čvrsto i elastično. Teško se cijepa, ali se površina veoma dobro obrađuje. Najčešće se koristi u umjetničkom stolarstvu i za rezbarske radove, za stubove, izradu drvenih sudova i pribora za jelo. Nekada se njeno drvo upotrebljavalo u brodogradnji i za izradu slavina na buradima. Narodno vjerovanje kaže da tisa štiti od zlih duhova, pa je u krajevima gdje je rasla, narod njeno drvo ušivao u odjeću ili nosio okačenu o vrat u obliku krstića. Od tisinog drveta pravili su se upotrebni (kašike i štapovi), i ukrasni (ogrlice) predmeti. Magična moć tise objašnjavala se sa njenom dugovječnošću. Raste sporo i predstavlja dugovječnu vrstu, može da doživi 2000 – 4000 godina. Smatra se da su masovna sječa i upotreba tise, kao i narodna vjerovanja u njenu zaštitničku moć, gotovo doprinijeli njenom istrebljenju. Tisa je danas zakonom zaštićena vrsta.

       Na području Miljevine, pored biljnih vrsta koje smo mogli vidjeti, učenici su uživali i u izuzetnim prirodnim ljepotama na dvije lokacije: Pješčane (zemljane) piramide i pećina Ledenjača.

K3 K4

Pješčane piramide kod Foče

U selu Dančići u mjestu Pirni Do, nedaleko od Foče nalaze se Pješčane piramide koje predstavljaju jedinstven prirodni fenomen u regiji.

         Erozijom tla, dugim nizom godina nastajale su kao posljedica agresivne sprege mrazeva, ljetnih vrućina, kiše i jakih vjetrova. Nazvane pješčane piramide, iako nemaju piramidalan oblik, izbrazdani pješčani stubovi se uzdižu iz svojih širokih temelja i sužavaju prema vrhu te predstavljaju izvanrednu geomorfološku rijetkost na ovim prostorima.

          Izgrađene od pjeskovite gline sa kojih je postepeno odnošen sitni materijal, a ostali su pojedini vrhovi izgrađeni od čvršćih blokova stijena. Upravo ti čvršći dijelovi su sačuvali sitniji materijal koji se nalazi ispod njih i stvorili ove rijetke oblike

          Nije izvjesno koliko su stare, a prema tvrdnjama putopisca i geografa Dragutina Deroka njihova starost je najmanje 200 godina. Proces erozije traje i danas, tako da one ne nestaju, već rastu.

          Izgledom fočanske zemljane piramide neodoljivo podsećaju na Đavolju varoš kod Kuršumlije, tim prije što stručnjaci kažu da je u pitanju ista vrsta erozije na sličnom zemljanom tlu. Mnogi putopisci smatraju da su ljepše od piramida u Koloradu

          Zanimljiva je informacija da je Austrougarska promijenila trasu puta da bi ih sačuvala a čini se da su zemljane piramide sredinom prošloga vijeka bile čuvenije, jer su se na ovom lokalitetu snimali dijelovi filmova „Kapetan Leši” i „Vinetu”.

K5 K8

Pećina Ledenjača

        Pećina se nalazi u okolini Miljevine, a od Foče je udaljena 13 kilometara. Predstavalja stari ponor rječice Potok, koji ponire 40 m istočno od ulaza u pećinu. Tokom geološke istorije riječno korito se spustilo i ostavilo Ledenjaču van aktivne hidrološke funkcije.

       Speleomorfološki pećina Ledenjača se sastoji od glavnog kanala dugog oko 200 metara i nekoliko manjih, sporednih kanala ukupne dužine 95 metara. Ulaz u pećinu je pregradjen kamenim zidom visokim do polovine otvora zbog vjerovanja lokalnog stanovništva da nezdrav vjetar duva iz pećine i donosi slanu i inje, koji u lošim godinama uzrokuje sušenje voća i šume.

         Osnovna vrijednost pećine Ledenjača je u ugraviranim crtežima koji najvjerovatnije potiču iz Bronzanog doba, a interesantna je i po tome što predstavlja prostor u kome su boravili praistorijski ljudi koji su ostavili grupe urezanih crteža, koji se nalaze sa obje strane pećinskog ulaza. Crteži su smješteni na sjevernoj i južnoj strani ulaza i skoncentrisani su na tri panoa nazvani A, B i C. Na crtežima se mogu vidjeti ljudski likovi na kojim se vide osnovne crte lica, oči i usta. Takođe, mogu se vidjeti neke vrste pokrivača kojim su bili pokriveni što ukazuje na hladnije vrijeme kada su bili crtani. Otkriveni su za vrijeme sistematskih, arheoloških i etnoloških istraživanja gornjeg podrinja u drugoj polovini sedamdesetih godina prošlog vijeka, a rađeni na dva načina: graviranjem urezanih linija i punktiranjem grupa sitnih tačkica. Postoje različita tumačenja crteža, od onih da su u pitanju falusi, vrste primitivnih alatki ili krajnje pojednostavljeni ljudi. Crteži su jedinstveni na teritoriju Bosne i Hercegovine i jedna je od dvije pećine ispred čijih ulaza postoje praistorijski crteži. Tokom zimskog godišnjeg doba pećinu krase ledeni stalaktiti, stalagmiti, pećinske zavjese, stubovi i salivi.

        Pećina je dobila ime Ledenjača jer se u ljetnim mjesecima sa ulaznog stropa formiraju ledenice usljed procjeđivanja prokapnih voda i miješanja hladnog vazduha iz pećine sa spoljašnjim, toplim vazduhom.

K7 K6

MN